اختلال اظطراب فراگیر

اختلال اضطراب فراگیر، اختلالی است که ویژگی مشخصه آن احساس مستمر اضطراب و نگرانی است که در اغلب زمان ها و
موقعیت ها وجود دارد. اضطراب و نگرانی فراگیر است به این معنی که شامل بسیاري از موقعیت ها از سلامت جسمی تا مسائل
مالی، خانوادگی و کاري می شود. معمولا شدت این اضطراب تناسبی با موقعیت نداشته و افراطی است. علائم ممکن است در
طی زمان بدتر یا بهتر شود ولی معمولا در زمان استرس، تشدید می شود. این اختلال در کارکرد فرد تداخل ایجاد می کند و اگر
علائم براي یک دوره طولانی مدت وجود داشته باشد ناتوان کننده بوده و اثر مخربی روي زندگی فرد می گذارد. مطالعات همه
گیر شناسی نشان می دهد که شیوع این اختلال بین پنج تا هشت درصد است و در زنان دو برابر مردان دیده می شود. اختلال
معمولا به تدریج رشد می کند و در هر نقطه اي از زندگی می تواند شروع شود، اگرچه در سال هاي بین کودکی و میانسالی
بیشترین احتمال شروع را دارد. معمولا بیمار قبل از این که متوجه این اختلال شود به خاطر سردرد و یا مشکلات خواب به
پزشکان متعددي مراجعه کرده و نتیجه نگرفته است. برخی تحقیقات نشان می دهند که افراد مبتلا قبل از دریافت تشخیص و
درمان مناسب، بطور متوسط 25 سال مبتلا به این اختلال بوده اند، بنابراین، کارکنان مراکز مراقبت اولیه باید نسبت وجود این
اختلال حساس باشند تا آن را تا جاي ممکن زود تشخیص داده و درمان کنند.
هر کسی در زندگیش نگران و مضطرب می شود. همه ما وقتی با استرس هایی مانند بیماري جسمی، یا یک حادثه مانند
طلاق، داغدیدگی یا از دست دادن کار مواجه می شویم ممکن است اضطراب و نگرانی قابل ملاحظه اي را تجربه کنیم ولی
معمولا پس از گذشت زمان و حل مشکلی که موجب استرس شده بود به وضعیت عادي برمی گردیم. ولی در افراد مبتلا به
اختلال اضطراب فراگیر این اضطراب و نگرانی بیش از اندازه و فراگیر است و کنترل آن دشوار است. آنها معمولا در تمام روز
براي موضوعات مختلف نگران هستند حتی وقتی دلیلی براي نگرانی وجود ندارد. آنها در اغلب موارد منتظر وقوع یک بلا و
مصیبت هستند و رنج زیادي را تجربه می کنند. برخی از درمانگران و محققین به علت مزمن بودن این اختلال آن را مثل
مرض قند یا فشارخون یک اختلال دائمی در نظر می گیرند. در زیر کلیات مربوط به این اختلال آمده است.
توصیف و تشخیص
ویژگی بارز اختلال اضطراب فراگیر که بعد از این GAD نامیده می شود عبارتست از نگرانی یـا دلواپسـی و علایـم جسـمانی
نظیر خستگی، بیقراري، دشواري در تمرکز، تحریک پذیري، تنش عضلانی، و یا بی خوابی. GAD با سایر اختلالات اضـطرابی
که طی آن فرد در مواجهه با موقعیت هاي مختلف مضطرب می شود فرق دارد. در دیگر اختلالات اضطرابی، نگرانی محدود به
یک محرك یا موقعیت مشخص است. براي مثال در اختلال پانیک، نگرانی متمرکز بـر حملـه هـاي پانیـک اسـت ، در فوبیـاي
اجتماعی نگرانی در مورد حضور در جمع است، در اختلال وسواسی -اجباري نگرانی معطوف به آلودگی یا ترس از پیامـد هـاي
انجام ندادن مجموعه اي از عادات است و در اختلال خود بیمار انگاري نگرانی متمرکز بر بیماريِ احتمالی است. علائـم بـارز در
این اختلال عبارت است از:
خلق مضطرب
نگرانی بیش از اندازه
خلق تحریک پذیر
بیقراري
خستگی مفرط
تمرکز مختل
تنش عضلانی
بی خوابی
این اختلال وقتی تشخیص داده می شود که فرد براي چندین واقعه یا فعالیت در اکثـر ایـام و حـداقل بـراي 6 مـاه نگرانـی و
اضطراب مفرطی را تجربه کرده باشد و این اضطراب و نگرانی حداقل با سه تا از علائم بالا همراه باشد.
علت
با وجودیکه برخی از مطالعات نشان می دهد عوامل ژنتیک در بروز این بیماري نقش دارد ، یافتـه هـاي دیگـر کمبـود برخـی
انتقال دهنده هاي عصبی را دخیل می دانند. علاوه براین، عوامل محیطی و استرس هاي زندگی نیز از عوامل مـوثر محسـوب
می شوند. همچنین، این اختلال با ویژگی هاي خاص دیگري نظیر عصبانیت، افسردگی، آستانه ي تحمل پایین و بازداري نیـز
همراه است.
اختلالات همراه
اکثر مراجعان مبتلا به GAD – به زیادي 90 درصد آنها – همزمان مبتلا به سایر اختلالات روان پزشکی نیز هستند. شـایع
ترین این اختلالات شامل فوبیاي اجتماعی و فوبیاي خاص، افسردگی، سندرم روده ي تحریک پذیر و اختلالات شخصیت مـی
باشد. رایج ترین اختلال هاي شخصیت، اختلال شخصیت اجتنابی و وابسته است.
درمان
اختلال اضطراب فراگیر اگر تحت درمان قرار نگیرد، مزمن می شود و احتمال بهبودي خودبخود آن پایین است. در حـال حاضـر
درمان هایی وجود دارد که اثر بخشی آنها ثابت شده است. دو درمان اصلی براي این اختلال، دارو درمانی و روان درمانی است.
دارو درمانی- سه دسته از داروهایی که در درمان GAD داراي اثر ثابت شده اي هستند شامل بنزودیازپین هـا، آزاپیـرون هـا
(خصوصن بازپیرون) و ضد افسردگی ها (خصوصن ایمی پیرامین و SSRI (هستند. معمولا مراجعانی که داراي علایم جسمانی
هستند به بنزودیازپین ها بهتر پاسخ می دهند ولی مراجعانی که داراي علایم روانشناختی نظیر نگرانی، تنش و تحریک پـذیري
هستند به بازپیرون بهتر پاسخ می دهند. آن دسته از مراجعانی که داراي علایم افسردگی و GAD هستند به ایمـی پـرامین و
SSRI ها، مانند پاروکستین بهتر پاسخ می دهند.
روان درمانی- موثرترین روان درمانی براي این اختلال ، درمان شناختی رفتـاري اسـت کـه پـژوهش هـا اثربخشـی آن را در
کاهش علائم احتلال نشان داده اند. همچنین مطالعات نشان می دهند درمان هاي شناختی رفتاري، منجر به کاهش استفاده از
بنزودیازپین ها می شود و نتایج حاصل شده حتی بعد از قطع درمان ادامه می یابد.
افراد مبتلا به GAD دو دسته علایم اصلی شامل علائم فیزیولوژیک (بیقراري، تنش عضلانی، اختلالات خواب) و شناختی
(نگرانی، دشواري در کنترل کردن نگرانی و ناتوانی در تمرکز) را نشان می دهند. بنابراین اهداف درمان نیز عبارتست از کـاهش
سطح کلی برانگیختگی فیزیولوژیک فرد و کمک به بیمار براي کاهش نگرانی به سطحی قابـل قبـول . بـراي کـاهش سـطح
برانگیختگی از مداخلاتی نظیر آرمیدگی عضلانی پیشرونده، آرمیدگی تنفسی و درمان رفتاري بیخوابی استفاده می شود. عـلاوه
بر این، براي کاهش نگرانی ، مجموعه اي از تکنیک هاي شناختی مورد استفاده قرار می گیرد. این مداخلات شامل کمـک بـه
مراجع در تمایز بین نگرانی کارآمد و ناکارآمد، ارزیابی نتیجه گیري ناگهانی و فاجعه سازي و کمک به وي در یادگیري تمایز بین
اضطراب و واقعیت است. علاوه براین، از تکنیک “زمان نگرانی” نیز براي محدود کردن نگرانی مراجـع اسـتفاده مـی شـود . در
نهایت، با آموزش مهارت حل مساله، به مراجع کمک می شود تا متوجه شود که قادر به مقابله با مجموعـه اي از مسـائلی کـه
ممکن است پیش بیاید، می باشد. افزون براین، از آنجایی که GAD اغلب بـا افسـردگی یـا دیگـر اخـتلال هـاي اضـط رابی
همبودي دارد، درمانگر معمولا نیاز پیدا خواهد کرد که بیش از یک بسته ي درمانی را بکار گیرد. در پیوسـت، اهـداف درمـانی و
مداخلات لازم براي دست یابی به آن آمده است
درباره مرتضی کاظمی
مشاور و مدیر تیم دکترگودفیلینک و موسس و مسئول فنی مرکز مشاوره راه زندگی
نوشته های بیشتر از مرتضی کاظمی
دیدگاهتان را بنویسید